Folga para vivir. Folga para coidarnos: 8 razóns para á folga do 8 de Marzo

Somos as que asumimos en maior medida a carga de traballo doméstica ou os coidados, nun sistema de conciliación familiar que no lugar de quitarnos cargas de traballo o que fai é buscarnos tempo para seguir a acumulalas.

Laura R. Pena

1. Para que non se converta nunha data cerimonial. Son diversas as versións sobre a orixe da celebración do 8 de marzo, mais todas teñen algo en común: no comezo do século XX, mulleres traballadoras toman conciencia da súa condición e rebélanse. Co paso do tempo, os poderes do sistema encargáronse de eliminar a reivindicación de clase nesta data e convertela nunha homenaxe case folclórica ás mulleres. Cada vez son máis frecuentes as institucións e os medios que celebran o día da muller deixando caer o apelido de “traballadora” que adoitaba ondear no nome desta efeméride reproducindo condutas patriarcais e esquecendo as reivindicacións que orixinaron o sinalamento da data. É necesario poñer en valor o significado orixinario da data nestes tempos nos que a alianza entre patriarcado e capital acada cotas disparatadas.

2. Polas que xa non berran. A violencia machista é unha lacra transnacional e transversal, que ameaza de xeito permanente á metade da poboación mundial, que non entende de clases sociais nin de nacionalidades aínda que lonxe de estar camiño de desaparecer, medra e retroaliméntase diariamente. As cifras do pasado ano avalan que unhas das nosas prioridades debe ser a de denunciar a violencia machista, desde a máis simbólica até a física, que se asenta nunha sociedade profundamente patriarcal.

3. Pola brecha salarial. Por máis que muden as condicións das traballadoras, as mulleres enfrontámonos ás maiores taxas de paro, a uns empregos de peor calidade, maior temporalidade e maiores taxas de acoso sexual no traballo, uns salarios máis baixos nos sectores menos valorados, á maior dificultade para acceder ao emprego e para crecer na nosa vida laboral; e, ademais, somos as que asumimos en maior medida a carga de traballo doméstica ou os coidados, nun sistema de conciliación familiar que no lugar de quitarnos cargas de traballo o que fai é buscarnos tempo para seguir a acumulalas, ata cando estamos en postos directivos.

4. Por que non queremos ser valentes, queremos ser libres. Ou cando saímos de festa, ou cando vamos a traballar ou cando simplemente queremos ser persoas independentes á marxe de todo tipo de paternalismo. Non queremos ter medo pero o temos.
E acostumámonos a vivir así xestionándoo como unha peaxe por sentirnos libres. E cando o contamos somos unhas esaxeradas, unhas extremistas ou unhas mentireiras. Ou somos culpables, por ir soa, a esas horas, con esa roupa.

5. Porque somos invisibilizadas polo feito de ser mulleres, porque o patriarcado como sistema de dominación social exerce unha violencia simbólica que distorsiona a visión das mulleres, facendo invisíbeis as súas actividades e experiencias. A Historia ten unha débeda coas mulleres en canto ao recoñecemento aos seus logros en materia como a Ciencia a Arte a Literatura ou en calquera aspecto do ser humano. Algo que aínda é máis perceptíbel cando se trata de mulleres de vilas ou de aldeas consideradas como espazos marxinais dun territorio xa de por si periférico e colonizado.

6. Porque o noso corpo é un campo de batalla. O corpo feminino é obxecto de constante debate, cosificación e represión. As redes sociais censuran os nosos corpos e ata a medicina ignora enfermidades como a endometriosis, un nome estraño para unha enfermidade invisible e negada que só sufrimos as mulleres (e non poucas: máis de unha por cada dez). E en silencio, porque os síntomas considéranse vergoñentos e as nosas queixas histéricas. Un problema de saúde pública que atinxe ao 5% da poboación pero non se investiga nin se trata aínda que si temos fármacos para a disfunción eréctil, que afecta, ao 1% dos varóns. O noso corpo é obxecto de debate e de perxuizos pero négannos á palabra e aínda temos que reivindicar os nosos dereitos á información, á autonomía, a dispor dos nosos corpos como decidamos. Un territorio saqueado e sometidos ás violencias do poder.

7. Porque os nosos dereitos seguen a ser considerados unha amenza. O patriarcado xera diferentes estratexias e barreiras que sustenten os privilexios do varóns que aínda mermados, permanecen. Unha das estratexias máis recorrentes é o despretixio sistemático das feministas. Chamánnos amargadas, resentidas, feas, marimachos, victimistas, agresivas, descoidadas, desequilibradas, radicais, envexosas, paranoicas, desnaturalizadas… e agora tamén feminazis, un acrónimo formado polas palabras ‘feminista’ e ‘nazi’- relacionando de forma despectiva ao feminismo, unha ideoloxía que defende que as mulleres deben ter os mesmo dereitos dos homes, co nazismo, equiparando o dereito ao aborto das mulleres co Holocausto nazi.
Diferentes tácticas e palabras pero co obxectivo común de colocarnos nunha dinámica agresiva, nun plano equivalente ao do machismo mais reaccionario e violento buscando o desprestixio desde a confusión e a falacia, ridiculizando as nosas posturas para despoxalas de credibilidade.
Chámennos como nos chamen e parafraseando a Mary Wollstonecraft “as mulleres non queremos poder sobre os homes, queremos poder sobre nós mesmas”. Non queremos ser iguais que os homes, queremos ter as mesmas oportunidades.

8. Por todas. Pode que moitas mulleres experimenten a sorte de que lle sexa alleo estas e outras moitas razóns como habería para expoñer. Mulleres, brancas, en sociedades occidentais, cun nivel de vida confortábel poden sentirse satisfeitas e pensar que a igualdade xa está acadada. Pero este 8 de Marzo poden lembrarse das que viven baixo a opresión, ameazan e perigo extremo polo simple feito de nacer muller. Das nenas que son obrigadas a casarse con 12 anos e que son violadas sistematicamente co beneplácito da sociedade. Bebés asasinados por considerar que ter nacido nena é unha carga para a familia. Persoas ás que se lle nega a escolarización básica polo simple feito de ser muller. Mulleres apedradas por non querer seguir cos seus maridos. Mulleres ás que se lles amputa o clítoris. Mulleres escravizadas.
Por todas elas, ti que vives nunha sociedade onde aínda conservamos certos dereitos como o da folga sae á rúa e participa desta xornada reivindicativa para que non fique só en algo simbólico. Fagamos desta data unha xornada de aprendizaxe, de denuncia e de transformación que transcenda á propia data e que ao día seguinte, cando xa non sexa o día internacional de nada, persista e que as mudanza sexan así tanxíbeis.

Recuperemos discursos e espazos e demostremos a forza e capacidade de mobilización das mulleres galegas. Se as mulleres paramos, o mundo para!

Nacionalismo versus municipalismo?

Nesse contexto, parece manifesto que a questão nacional e de classe é unha oportunidade para explicar essas mesmas necessidades que se detectam a nível municipal no plano nacional e o nacionalismo, representado nas vindeiras eleições exclusivamente pelo BNG

bng

Nunca acreditei no dilema do nacionalismo versus municipalismo. Eu penso que o país se faz bairro a bairro, leira a leira, e que o papel dos entes locais é chave para construir um país diferente em que nós, as nacionalistas, acreditamos. Nesta concepção, o binômio antes exposto não tem cabida.

A macropolítica é a protagonista dos debates mediáticos mais encendidos. Mas a política municipal é a que se desenvolve no quotidiano, tem o privilegio de se desenvolver desde a instituição mais achegada ás pessoas, os concelhos. Contrariamente ao que por vezes se pensa, é um campo com uma grande e palpável capacidade de ação.

Atendendo á realidade, é evidente que desde a política municipal é complicado mudar a totalidade do sistema, mas, quando se consegue levar a cabo políticas municipais pensadas para o conjunto do povo, além de todo interesse particular, é possível levar a cabo medidas que permitam uma distribução mais justa dos investimentos e incrementar o poder do povo na toma das decissões sobre assuntos de interesse geral.

Nesse contexto, parece manifesto que a questão nacional e de classe é unha oportunidade para explicar essas mesmas necessidades que se detectam a nível municipal no plano nacional e o nacionalismo, representado nas vindeiras eleições exclusivamente pelo BNG, tem demostrado ser a única força política coerente na defensa dos interesses da classe trabalhadora e do país.

Os partidos com base em Madrid limitan-se a ser as correas de transmissão ao campo municipal das políticas definidas na capital, onde se perfilam as políticas que nos afectam a nós. O BNG, pela contra, situa o discurso no campo municipal que é o que se decide, achando-se na conjuntura de ver limitadas as suas competências pela legislação do Estado espanhol. Por exemplo, uma medida sobre política fiscal nunca se poderia modificar desde os concelhos. E o mesmo com os nossos sectores produtivos e estratégicos cujo desenvolvimento local não pode ser mais que parcial. Desligar o discurso municipal do nacional é uma fraqueza.

Mas também não há que ver isto como um total. Apenas supõe uma limitação que não inutiliza, nem moito menos, a politica local onde existe ainda capacidade de manobra para levar a cabo políticas transformadoras insubmissas com as políticas neo-liberais ditadas pelo governo central. Há capacidade para fazer as cousas doutro jeito. Desde os concelhos, com vontade política, pode-se trabalhar e tomar decissões guiadas a um modelo de sociedade mais justo que procure medidas para à criação de emprego, à municipalização e ampliação de serviços, a posta em valor dos recursos patrimoniais das nossas vilas e em definitiva, políticas que ajudem a dinamizar a economia local, oferecendo soluções às problemáticas particulares de cada município, criando concelhos que realmente sejam unha ferramenta capaz de resolver problemas em lugar de os criar.

Entendo que para as nacionalistas, a política municipal não é tanto uma questão de status de poder como uma questão de princípios. Entendemos o municipalismo como um dique de contenção, de autodefesa democrática contra o futuro que nos querem impor e onde a organização é chave para luitar contra esse individualismo visceral que aplica o neoliberalismo e reforçar o associacionismo e o vínculo social comunitário. Sempre defendemos que a ação política debe focalizar-se e justificar-se a partir da defensa das pessoas e do seu contorno natural, da família, do município e do Pais, e as instituções locais som um instrumento, unha outra ferramenta, para o acabar.

Nestes momentos de descrédito da política, em que se nos quere trasladar a falsidade de que todas somos iguais, é mais necessário que nunca tomar a palavra para demonstrar que não é em absoluto assim, com a firme determinação de não sermos espectadores alheios da nosa realidade local e que não nos resignamos. Sabemos que somos nós quem temos que fazê-lo, sem delegar nem deixar-nos tutelar.