8M: Un encontro afortunado ou un desafío ao status quo?

Hoxe o feminismo que apunta a desmontar a estrutura que sustenta o sistema para reconstruila coa vida no centro das políticas, analiza con prudencia o éxito das mobilizacións pois é consciente do difícil que resulta transformar a sociedade e aos seus individuos e construír outras formas de relacionarnos. Cando os medios de comunicación do sistema difunden e apoian, como fixeron coa folga deste 8 de marzo, as alarmas permanecen accesas para evitar a instrumentalización ou desviación das propostas políticas. A euforia é pois, contida.

Ximena González

O feminismo emerxe como colosal significante colectivo capaz de aglutinar grandes masas e mobilizalas en torno non a unha reivindicación concreta senón a un programa político que procura mudalo todo.

Tras a enorme demostración de forza e organización do movemento feminista xorden nos poderes públicos e na sociedade dúas preguntas, por un lado hai quen sinala o relato colocado na opinión pública preguntando a quen se apela nos manifestos/declaracións e por outro buscando responder a que pasa tras un día histórico.

A confusión é comprensíbel pois non existe unha única reivindicación nin o conxunto delas apuntan nunha soa dirección ou solución. O feminismo lanzou un desafío político con poucos precedentes: dirixirse á sociedade, ao ámbito do persoal e íntimo e ás institucións a un tempo e desde diferentes voces e propostas. “Difusa”, “confusa”, “inintelixíbel”, “sen concreción” ou “peculiar” son só algúns dos adxectivos que se teñen dirixido á proposta política que os feminismos puxeron enriba da mesa na xornada do 8M, semella existir un acordo sobre o desconcerto ante tal cantidade de reivindicacións colocadas a un tempo na axenda pública. Mais é precisamente esta metodoloxía do movemento feminista a que permitiu o éxito das mobilizacións históricas que vivimos ao longo de todo o planeta.

Convocar unha folga de coidados, laboral e de consumo (sumando os paros estudantís) significou igualar en importancia e ampliar as demandas de tal xeito que mulleres moi diversas atopasen o seu espazo e reivindicacións nas que sentirse representadas. Así desde o feminismo máis radical até o máis “igualitarista” foron quen de establecer unha axenda común integradora na que todas as perspectivas tivesen cabida.

O éxito das mobilizacións como resultado desta metodoloxía é tan grande como a incógnita sobre como se desenvolverán no futuro tal amalgama de intereses encontrados. Que posicións conseguirán maior consenso no seo do movemento feminista, se a impugnación completa do sistema ou a aposta por mellorar as condicións de vida das mulleres dentro del poderán manter algún tipo de axenda coincidente no futuro e durante tempo.

Hoxe o feminismo que apunta a desmontar a estrutura que sustenta o sistema para reconstruila coa vida no centro das políticas, analiza con prudencia o éxito das mobilizacións pois é consciente do difícil que resulta transformar a sociedade e aos seus individuos e construír outras formas de relacionarnos. Cando os medios de comunicación do sistema difunden e apoian, como fixeron coa folga deste 8 de marzo, as alarmas permanecen accesas para evitar a instrumentalización ou desviación das propostas políticas. A euforia é pois, contida.

Mentres o feminismo que aposta todo á vía institucional pide mesas de negociación ou pactos de partidos para avanzar nos remendos do sistema confiado no modo de funcionamento do sistema; isto é, repartir certas vitorias sociais mentres non se cuestione o modelo económico no que se sustentan.

Así as cousas, aínda está por saber en que dirección nos levará a xornada histórica do 8 de marzo, se ficará para sempre na memoria como o día en que os feminismos foron quen de mobilizarse colectivamente deixando á marxe as súas discrepancias ou se o encontro é máis profundo e conseguirá consolidar un antes e un despois.

O debate que vén será do máis interesante.

Até a cona

Pretenderán que lle lavemos a cara en aras do consenso, pero non o imos facer. Seguiremos tensando a corda. Na institución e tamén na rúa, tanto con campañas propias como sumando nas accións colectivas do feminismo galego.

Noa Presas

Con independencia do que teñamos entre as pernas, as que vivimos o noso día a día como mulleres estamos fartas da situación de discriminación que nos rodea en todas as esferas das nosas vidas e de que quen ten maior capacidade de intervención, Xunta e Estado, sexan cómplices en lugar de parte activa na súa superación. E as feministas estamos particularmente fartas de que as datas que conseguimos consolidar na axenda coa nosa forza colectiva, como o 8 de marzo, estean absolutamente pervertidas polo ritualismo e a hipocrisía da igualdade aparente.

Foi a mexicana Marcela Lagarde quen acuñou a expresión velo da igualdade en referencia á falsa igualdade na que, con frecuencia, cremos vivir ou na que queren facernos crer que vivimos. Porén, na Galiza de hoxe calquera de nós experimenta as desigualdades que prolongan e agochan, unidos da man, sistema patriarcal e capitalismo. Unhas desigualdades que están normalizadas e ocultas baixo unha ficción de igualdade moi ben maquillada.

Porén, a nada que poñamos as lentes lilás para mirar ao redor, é evidente que, aínda recoñecendo todo o conquistado, queda moito por avanzar. Para facelo, é preciso romper coa corrección política do igualitarismo. Foi arredor desa necesidade como xurdiu a idea da campaña do BNG en resposta directa á actitude paternalista e consentidora da Xunta de Galiza. Queriamos unha resposta enxeñosa pero contundente que confrontara cun Partido Popular cuxas políticas perpetúan un statu quo que queremos romper. Porque como ben dixo Olalla Rodil daquela, o problema non é só a campaña, senón a forza política que a sustenta. Unha forza que non rectificou nin aceptou unha soa das críticas porque aínda non entenderon que non queremos que nos comparen con monumentos, senón compromisos reais. Non é falta de capacidade cognitiva, é unha actitude consciente e hai que quitarlles a carauta.

Como organización política tentamos priorizar na nosa axenda demandas para avanzar nunha Galiza mellor para as mulleres e seguiremos a facelo. Por iso Partido Popular e o señor Rueda están tan molestos. Porque saben que a campaña abriu oportunidades para falar dos nosos problemas e tamén das alternativas. Esta mesma semana, os seus colegas do Parlamento votaron en contra da proposta de crear unha unidade especifica, dependente de Xustiza, destinada a facer cumprir as leis e os acordos parlamentarios contra a violencia machista. Hai máis de un ano que impulsamos un Pacto Galego contra a violencia machista e non temos nin unha soa medida executada enriba da mesa. Iso si debera quitarlle o sono ao seu responsábel directo.

O que lle molesta ao Partido Popular é que a campaña do BNG quítalles a carauta e pon o acento, tirando de retranca, en que que eles contribúen a perpetuar esta desigualdade. Pretenderán que lle lavemos a cara en aras do consenso, pero non o imos facer. Seguiremos tensando a corda. Na institución e tamén na rúa, tanto con campañas propias como sumando nas accións colectivas do feminismo galego.

Vimos tamén nestes días como había medios de comunicación que recollían artigos escandalizados por usarmos a palabra cona. Curioso que sexa un sacrilexio maior empregar a palabra cona que oír ao presidente M. Rajoy dicir que non hai que meterse niso de que as mulleres cobramos menos que os homes. A nós escandalízannos outras cousas. Por exemplo, escandalízanos que se denuncie unha violación con penetración á semana e que, porén, aínda que para a lei galega si, para a estatal non sexa violencia machista. Escandalízanos pensar en todas as mulleres que o viven e non o denuncian. Escandalízanos que no noso país haxa un mapa do medo que dea conta de situacións de violencia e abusos. Escandalízanos que o 35% de contratos a mulleres duren menos dunha semana ou que sexamos nós quen ten que suplir co noso lombo o deterioro dos servizos básicos e renunciar á nosa vida para coidar doutras vidas. E así un longo etcétera atravesado tamén pola compoñente nacional e de clase.

Ademais, a lingua non é neutra, constrúe a realidade e reflexa as relacións de poder. As disciplinas de pragmática e da sociolingüística poden dar cumprida conta disto e a historia demostra como fomos nós non só as invisibilizadas, senón tamén encadradas nunha corrección e suavidade expresiva que se nos atribuía como inherente. Coa que está caendo, acaso non era hora de que soltaramos un exabrupto? Neste tempo, onde a nova misoxinia avanza camuflada, é hora de romper co velo da igualdade e dicirmos alto e claro que estamos até a cona. O importante é que a mensaxe se espalle e que este 8 de marzo imos facer historia, tamén desde Galiza, cunha folga internacional feminista. Temos motivos para sorrir.

 

Folga para vivir. Folga para coidarnos: 8 razóns para á folga do 8 de Marzo

Somos as que asumimos en maior medida a carga de traballo doméstica ou os coidados, nun sistema de conciliación familiar que no lugar de quitarnos cargas de traballo o que fai é buscarnos tempo para seguir a acumulalas.

Laura R. Pena

1. Para que non se converta nunha data cerimonial. Son diversas as versións sobre a orixe da celebración do 8 de marzo, mais todas teñen algo en común: no comezo do século XX, mulleres traballadoras toman conciencia da súa condición e rebélanse. Co paso do tempo, os poderes do sistema encargáronse de eliminar a reivindicación de clase nesta data e convertela nunha homenaxe case folclórica ás mulleres. Cada vez son máis frecuentes as institucións e os medios que celebran o día da muller deixando caer o apelido de “traballadora” que adoitaba ondear no nome desta efeméride reproducindo condutas patriarcais e esquecendo as reivindicacións que orixinaron o sinalamento da data. É necesario poñer en valor o significado orixinario da data nestes tempos nos que a alianza entre patriarcado e capital acada cotas disparatadas.

2. Polas que xa non berran. A violencia machista é unha lacra transnacional e transversal, que ameaza de xeito permanente á metade da poboación mundial, que non entende de clases sociais nin de nacionalidades aínda que lonxe de estar camiño de desaparecer, medra e retroaliméntase diariamente. As cifras do pasado ano avalan que unhas das nosas prioridades debe ser a de denunciar a violencia machista, desde a máis simbólica até a física, que se asenta nunha sociedade profundamente patriarcal.

3. Pola brecha salarial. Por máis que muden as condicións das traballadoras, as mulleres enfrontámonos ás maiores taxas de paro, a uns empregos de peor calidade, maior temporalidade e maiores taxas de acoso sexual no traballo, uns salarios máis baixos nos sectores menos valorados, á maior dificultade para acceder ao emprego e para crecer na nosa vida laboral; e, ademais, somos as que asumimos en maior medida a carga de traballo doméstica ou os coidados, nun sistema de conciliación familiar que no lugar de quitarnos cargas de traballo o que fai é buscarnos tempo para seguir a acumulalas, ata cando estamos en postos directivos.

4. Por que non queremos ser valentes, queremos ser libres. Ou cando saímos de festa, ou cando vamos a traballar ou cando simplemente queremos ser persoas independentes á marxe de todo tipo de paternalismo. Non queremos ter medo pero o temos.
E acostumámonos a vivir así xestionándoo como unha peaxe por sentirnos libres. E cando o contamos somos unhas esaxeradas, unhas extremistas ou unhas mentireiras. Ou somos culpables, por ir soa, a esas horas, con esa roupa.

5. Porque somos invisibilizadas polo feito de ser mulleres, porque o patriarcado como sistema de dominación social exerce unha violencia simbólica que distorsiona a visión das mulleres, facendo invisíbeis as súas actividades e experiencias. A Historia ten unha débeda coas mulleres en canto ao recoñecemento aos seus logros en materia como a Ciencia a Arte a Literatura ou en calquera aspecto do ser humano. Algo que aínda é máis perceptíbel cando se trata de mulleres de vilas ou de aldeas consideradas como espazos marxinais dun territorio xa de por si periférico e colonizado.

6. Porque o noso corpo é un campo de batalla. O corpo feminino é obxecto de constante debate, cosificación e represión. As redes sociais censuran os nosos corpos e ata a medicina ignora enfermidades como a endometriosis, un nome estraño para unha enfermidade invisible e negada que só sufrimos as mulleres (e non poucas: máis de unha por cada dez). E en silencio, porque os síntomas considéranse vergoñentos e as nosas queixas histéricas. Un problema de saúde pública que atinxe ao 5% da poboación pero non se investiga nin se trata aínda que si temos fármacos para a disfunción eréctil, que afecta, ao 1% dos varóns. O noso corpo é obxecto de debate e de perxuizos pero négannos á palabra e aínda temos que reivindicar os nosos dereitos á información, á autonomía, a dispor dos nosos corpos como decidamos. Un territorio saqueado e sometidos ás violencias do poder.

7. Porque os nosos dereitos seguen a ser considerados unha amenza. O patriarcado xera diferentes estratexias e barreiras que sustenten os privilexios do varóns que aínda mermados, permanecen. Unha das estratexias máis recorrentes é o despretixio sistemático das feministas. Chamánnos amargadas, resentidas, feas, marimachos, victimistas, agresivas, descoidadas, desequilibradas, radicais, envexosas, paranoicas, desnaturalizadas… e agora tamén feminazis, un acrónimo formado polas palabras ‘feminista’ e ‘nazi’- relacionando de forma despectiva ao feminismo, unha ideoloxía que defende que as mulleres deben ter os mesmo dereitos dos homes, co nazismo, equiparando o dereito ao aborto das mulleres co Holocausto nazi.
Diferentes tácticas e palabras pero co obxectivo común de colocarnos nunha dinámica agresiva, nun plano equivalente ao do machismo mais reaccionario e violento buscando o desprestixio desde a confusión e a falacia, ridiculizando as nosas posturas para despoxalas de credibilidade.
Chámennos como nos chamen e parafraseando a Mary Wollstonecraft “as mulleres non queremos poder sobre os homes, queremos poder sobre nós mesmas”. Non queremos ser iguais que os homes, queremos ter as mesmas oportunidades.

8. Por todas. Pode que moitas mulleres experimenten a sorte de que lle sexa alleo estas e outras moitas razóns como habería para expoñer. Mulleres, brancas, en sociedades occidentais, cun nivel de vida confortábel poden sentirse satisfeitas e pensar que a igualdade xa está acadada. Pero este 8 de Marzo poden lembrarse das que viven baixo a opresión, ameazan e perigo extremo polo simple feito de nacer muller. Das nenas que son obrigadas a casarse con 12 anos e que son violadas sistematicamente co beneplácito da sociedade. Bebés asasinados por considerar que ter nacido nena é unha carga para a familia. Persoas ás que se lle nega a escolarización básica polo simple feito de ser muller. Mulleres apedradas por non querer seguir cos seus maridos. Mulleres ás que se lles amputa o clítoris. Mulleres escravizadas.
Por todas elas, ti que vives nunha sociedade onde aínda conservamos certos dereitos como o da folga sae á rúa e participa desta xornada reivindicativa para que non fique só en algo simbólico. Fagamos desta data unha xornada de aprendizaxe, de denuncia e de transformación que transcenda á propia data e que ao día seguinte, cando xa non sexa o día internacional de nada, persista e que as mudanza sexan así tanxíbeis.

Recuperemos discursos e espazos e demostremos a forza e capacidade de mobilización das mulleres galegas. Se as mulleres paramos, o mundo para!

A NATO em Parga: máis alá das manobras

Nada permite supor que, nos próximos tempos, não se produzam no nosso país novas manobras e simulações de guerra, sobretudo quando a emergência de novos atores principais no plano geopolítico ameaça a hegemonia do império — indiscutida durante décadas — e a miragem do mundo unipolar que dava sustento prático à sua ideologia ultracapitalista.